« Letihelgi | Heim | Annir í annarlok »
Mistúlkun á tölfræði
Rakst á frétt áðan sem gerði mig frekar pirraða: Segja að stórefla þurfi menntun verslunarfólks
Þetta er svo öfugsnúið. Ástæðan fyrir því að menntunarstig verslunarfólks er svo lágt, er sú að mjög hátt hlutfall þessara starfsmanna eru framhaldsskólanemar. Það liggur í augum uppi að þeir sem eru í framhaldsskóla hafa ekki lokið framhaldsskólamenntun. Leiðin til að auka hlutfall þeirra sem hafa framhaldsskólamenntun er að ráða færri framhaldsskólanema til starfa og ráða frekar aðeins eldra fólk sem hefur lokið framhaldsnámi sínu. Það þarf ekki að auka framboð starfsnáms fyrir þá sem þegar eru í námi.
Þetta er dæmi um að tekin sé einhver tala og tekin heljarstökk í ályktunum út frá henni. Alveg dæmigert um fréttamennskuna hjá mbl.is.
Ritað 8. júní 2005 kl. 13:23 um menntamál| Skoðanir (8) | Tilvísanir (0)
Tilvísanir
Tilvísunarslóð fyrir þessa færslu:
http://www.valdisbjork.com/MT/mt-tb.cgi/148
Skoðanir
Og auðvitað vilja stórkapitalistarnir sem eiga verslanir fá ódýrt vinnuafl ;) Söplæ and dímand...
Mér finnst samt spurningin vera um þessa setningu hér: "Þess utan hljóti það að vera eðlileg krafa hins mikla fjölda starfsmanna smásöluverslana að skólakerfið bjóði þeim starfsmenntun við hæfi."
Það er nóg af framhalsskólanemum sem eru til í að sinna þessum störfum. Það er greinilega nóg af stórkapítalistum sem eru til í að nýta sér ódýrt vinnuafl. En á meðan staðan er svona, að starfsmennirnir eru ekki að sinna almennilega þeim menntunartækifærum sem standa þeim til boða og vinnuveitendur gera ekki kröfu um meiri menntun, þá getur hvorugur aðilinn gert einhverja kröfu um að skólakerfið bjóði upp á einhverja starfsmenntun fyrir þetta lið. Hvað þá að krafan sé "eðlileg".
Sem kennari væri ég voðalega mikið til í það að nemendur færu að sjá það hversu miklum skaða þeir valda á námsferli sínum með því að vinna með skóla og sem neytandi væri ég voðalega mikið til í það að verslunarmenn gerðu einhverja kröfu um menntun eða reynslu þegar þeir ráða fólk.
Tek það fram að ég er ekki búin að lesa sjálfa greinina en sem sjoppustarfsmaður þá spyr ég: Hvaða starfsmenntun þarf þetta lið? Ég get með sanni sagt að allt sem ég hef lært í minni vinnu hefði ég getað lært á hálfum degi. Það þarf engan snilling til þess að steikja hamborgara eða stimpla inn í kassa. Hins vegar finnst mér sorglegt að vita að framhaldsskólakrakkarnir sem vinna við þetta fá almennt hærri laun en hinir sem vinna dagvinnuna, nebbla þeir eru alltaf á yfirvinnutaxta (ok það heitir kvöldálagstaxti, smá leið til þess að komast hjá því að borga fólki yfirvinnu, kalla það eitthvað annað og hafa lægri álagsprósentu). Það sem er verra en kapítalistayfirmennirnir sem nýta sér ódýrt og þægilegt vinnuafl er hins vegar stéttarfélagið sem gerir ekkert til þess að laga kjörin. Ég er í því sem heitir félag skrifstofu og verslunarmanna á Akureyri og ég hef komist að því að það félag býður uppá mun MUN verri kjör heldur en verkalýðsfélag Húsavíkur (eða norðurlands eða hvað sem það heitir) sem ég var í þegar ég vann á Hveravöllum. Samt var ég að vinna vinnu sem innihélt minni ábyrgð og minna líkamlegt álag (ok öðruvísi álag, en held ég hollara álag).
En mín spurning er þarf virkilega að búa til einhverjar námsleiðir í skóla fyrir verðandi sjoppustafsmenn? Er þá ekki betra að sjoppurnar séu starfræktar með framhaldsskólanemum sem eru þá að mennta sig í einhverju gáfulegra?
Ég er reyndar sammála því að það þarf enga rosa gráðu til að renna vörum í gegnum leysigeisla (blíbb) og ég skal alveg trúa því að Félag skrifstofu og verslunarmanna á Akureyri geri lítið fyrir sitt fólk... viðist vera algengt hér í bæ... til dæmis stundar Starfsmannafélag Akureyrarbæjar mjög undarlega starfsemi (hverjum dettur í hug að láta orlofsdaga fyrnast um áramót?? fólk þar á bæ hefur engan séns að geyma orlofsdaga fram í jan-apríl!!)
En til að svara spurningu þinni, þá þarf sennilega ekki neina sérstaka menntun til að vinna í sjoppu eða á kassa. Hins vegar finnst mér verra að þegar mönnum á kalíber á við Frímann í kjötborðinu er skipt út fyrir krakkabjána sem vita varla að hvítu stykkin eru fiskar sem einu sinni syntu í sjónum en rauðu stykkin eru naut (svona sem segir "muuuu"!). Ótrúlegt en satt, þá vill maður stundum hafa afgreiðslufólk sem veit eitthvað í sinn haus.
Þess utan þá er það nokkuð ljóst að þeir nemendur sem taka sér starf með skóla eru EKKI af fullum hug að mennta sig í neinu gáfulegra, þar sem "vinnan" er tekin fram yfir skyldur námsins í hvert skipti sem þessir tveir hlutir stangast á. Nemandi sem þarf annað hvort að klára heimadæmin sín eða mæta á vakt í "vinnunni" mætir auðvitað frekar í "vinnuna" því að annars gæti hann verið rekinn.
Annað sem þessir krakkar, sem og restin af þjóðfélaginu, ættu að átta sig á, er að fullt nám er full vinna. Ef ég ætlaði að taka að mér aukastarf þyrfti ég samþykki núverandi vinnuveitanda til þess. Það mætti kannski það sama ganga yfir nemendur framhaldsskóla...?
Jæja... það er náttúrulega munur á sölu og afgreiðslu í mínum huga. Frímannsdæmið er orðið að veruleika á Akureyri. Baldvin kokkur sem var með kjötborðið í Hrísalundi hætti og er núna með veitingasöluna inn á flugvelli og í staðinn voru settir krakkabjánar til að "afgreiða" en ekki "selja".
Ég vil t.d. fá aðila til að "selja" mér dýra hluti eins og tölvubúnað, húsgögn, heimilistæki, bíla o.s.frv. Ég vil geta spurt spurninga og fengið svör frá einhverjum sem vonandi veit meira en ég um vöruna. Það gerist hins vegar ferlega sjaldan, sérstaklega ef maður "gúglar" sem starfsfólk í verslunum gerir greinilega ekki, hvað þá að lesa utan á umbúðirnar. Ef ég væri að selja vöru eða þjónustu þá myndi ég leggja metnað í að vita meira um hana en fólkið sem labbar inn af götunni. Kannski vilja verslunareigendur fá fólk með metnað? Eru verslunareigendur kannski að kalla eftir meiri metnaði í starfsfólkinu sínu? Er fólk sem hefur lokið meiri menntun líklegra til að hafa meiri metnað gagnvart vinnu sinni en hinir? Það er áhugaverð spurning. Það er alveg öruggt mál að sá sem er að sinna vinnu 100% hefur meiri metnað gagnvart henni en sá sem er að sinna henni af hálfum eða minni hug.
---
Ég þarf að sækja um það sérstaklega til míns vinnuveitanda (sem er að kaupa 100% starfsorku, ekki 40klst/viku) að stunda vinnu eða nám með vinnu minni. Það finnst mörgum þetta grimmilegt og skerðing á frelsi og hvað ekki en ég held að þetta sé ágætt fyrirkomulag. Þetta er ákvæði í samningi sem ég gerði við fyrirtækið (eða öfugt?). Kannski þarf álíka alvöru í sambandið milli skóla og nemanda?
Kannski ættu nemendur (og forráðamenn í þeim tilfellum þar sem þeir eru undir 18) að gera námssamning (n.k. ráðningasamninga) við skólann? Þar sem kæmu fram helstu skyldur og réttindi, mæting, próftökuréttur, o.s.frv. Skriflegir samningar eru oft góðir. T.d. voru nokkrir sem sögðu: "Af hverju var ég ekki búin(n) að búa til svona í sambúðinni minni..." á námskeiði sem ég hélt um Þjónustusamninga og þjónustustig ;)
---
Það er svo sem hægt að sinna tveimur hlutum í einu. Það hins vegar KOSTAR. Ég var í 70% vinnu með mínu háskólanámi og það KOSTAÐI mig í lægri lokaeinkunn. Ég var hins vegar tilbúinn til að taka það á mig. Mér fannst það skárri kostur en að taka háskólanám sem ég var ekki spenntur fyrir í heimabyggð og það var skárri kostur en að taka ekkert háskólanám. Þetta kallar hins vegar á forgangsröðun.
Forgangsröðun er lykilatriði og því fyrr sem fólk lærir það því betra. Þetta á bæði við um tíma og peninga sem eru í lífi flestra takmarkaðar auðlindir. Augljóslega eru margir sem kunna ekki að forgangsraða útgjöldum og það sama virðist eiga við um tíma. Hversu margir eru það t.d. sem gleyma að sinna fjölskyldu, heilsu, áhugamálum en vinna myrkranna á milli?
---
Ég er fylgjandi því að orlof fyrnist. Þar sem ég hef unnið og orlof fyrnst ekki milli orlofsára (1. maí - 30. apríl) hafa starfsmenn safnað upp dögum og aldrei "getað farið" í frí. Stundum þarf einfaldlega að stilla fólki upp við vegg og láta það nýta sér þessi réttindi sín. Á núverandi vinnustað mínum þá fyrnast dagar en það er samt í lagi að færa 2-4 daga frá einu ári yfir á næsta. Mér finnst það ágætis regla.
---
Ég held hins vegar (tengt upphaflega efninu) að námsframboð fyrir vinnandi fólk á framhaldsskólastigi sé fullkomlega ásættanlegt. Bæði eru sérnámsleiðir eins og:
http://www.verslo.is/verslo/verslunarfagnam/
og svo er hægt að taka almennt bóknám í fjarnámi, kvöldskóla og á ýmsum hröðum, eftir getu og tíma hvers og eins. Það er hins vegar annað vandamál ef fólk vill ekki nýta sér það nám sem er í boði.
Niðurstaðan úr þessari könnun kemur mér álíka á óvart og ef það kæmi frétt þar sem verið væri að segja frá því að ótrúlega margir háskólanemar væru með stúdentspróf... Sem sagt nákvæmlega ekki neitt.
OK, nokkur atriði. Í fyrsta lagi er í mínum huga ákveðinn munur á því að vinna með námi til að geta greitt leigu og mat, eða að vinna með námi til að geta keypt sér þrítugasta skóparið og farið á fyllerí um hverja helgi. Í seinna tilfellinu er verið að draga úr virði skólagöngunnar til að geta uppfyllt gerfiþarfir. Þessir krakkar vita alveg að það kostar, þau setja bara sínar gerfiþarfir áhærri stall en gengi í skólanum. Þetta sama fólk síðan vælir og kveinar yfir því að það sé ætlast til að það kunni skil á efni framhaldsskólans þegar það kemur upp í háskóla og sér engin tengsl milli vinnunnar með skóla, lægri einkunna í framhaldsskóla og slaks gengis í háskóla.
Annað mál: Það er allt í lagi að orlofsdagar fyrnist, en hins vegar ættu þeir a.m.k. að endast ÁRIÐ. Orlofsdagar sem starfsmaður fær í maí, ættu ekki að fyrnast um áramót heldur í lok apríl árið eftir. Starfsfólk, t.d. á FSA, þarf að sjá á eftir ónotuðum orlofsdögum um áramót og hefur enga möguleika á því að geyma daga til að nota t.d. um páska. Þetta finnst mér ekki vera rétt.
8. júní 2005, kl. 18:24
nei nei nei, mér finnst að fólk eigi ekki að biðja um eldra fólk, þá eru minni líkur á að ég geti fengið vinnu með skóla.... ;)